Podstawa prawna i ogólne zasady
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia w sprawie zasad zaopatrywania w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze oraz wykazu przedmiotów ortopedycznych i środków pomocniczych, osobom z wyłonioną stomią przysługuje refundowany sprzęt stomijny.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów medycznych wydawanych na zlecenie (DZ.U. z 2023, poz. 2461) z późniejszymi zmianami
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 maja 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zlecenia na zaopatrzenie w wyroby medyczne oraz zlecenia naprawy wyrobu medycznego (DZ.U. z 2023, poz. 1127)
W praktyce, oznacza to że koszt zaopatrzenia w sprzęt stomijny pokrywany jest ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia według obowiązujących limitów dla osób ubezpieczonych.
Osoba z wyłonioną stomią otrzymuje na każdy miesiąc dwa zlecenia na zaopatrzenie:
- Sprzęt stomijny: worki stomijne w systemie jednoczęściowym oraz dwuczęściowym (płytki i worki stomijne), worki do zbiórki moczu (urostomia), zestaw do irygacji (kolostomia)
- Sprzęt stomijny akcesoria: pasty, pudry, paski, półpierścienie, pierścienie o właściwościach uszczelniających lub gojących, produkty do usuwania przylepca lub do ochrony skóry wokół stomii oraz środki zagęszczające luźną treść jelitową.
Limity miesięczne
| Rodzaj stomii / akcesoriów | Limit miesięczny | Odpłatność pacjenta |
| Ileostomia | 450 zł | 0% |
| Kolostomia | 450 zł | 0% |
| Urostomia | 530 zł | 0% |
| Akcesoria stomijne | 120 zł | Dorośli 20%, dzieci do 18 r.ż. 10% |
Przykład: przy odbiorze akcesoriów o wartości 100 zł dorosły płaci 20 zł, dziecko 10 zł.
Dodatkowy limit
Osobie posiadającej orzeczenie o niepełnosprawności przysługuje dodatkowy limit.
Na zleceniu muszą znaleźć się informacje o kodzie uprawnienia:
- 47ZN – dla osób powyżej 16. roku życia
- 47ZND – dla osób poniżej 16. roku życia
- 47DN – dla dzieci do 18. roku życia (ustawa „Za Życiem”)
Na zleceniu muszą zostać wpisane aktualne dane dotyczące dokumentu uprawniającego, tj.: numer orzeczenia, data wystawienia oraz data ważności.
W takim przypadku limit ustalany jest indywidualnie, zawsze jako wielokrotność limitu podstawowego, zgodnie z potrzebami pacjenta.
Na zleceniu należy również zamieścić uzasadnienie medyczne przyznania dodatkowego limitu zaopatrzenia, np.:
- stomia wyłoniona w trudnym do zaopatrzenia miejscu,
- przepuklina okołostomijna,
- stomia wklęsła lub wypadająca,
- zwężenie stomii,
- stomia powikłana.
Zasady realizacji zleceń
- Pierwsze zlecenie po operacji – 1 miesiąc z podwójnym limitem.
- Ponownie wyłoniona stomia po zespoleniu – również prawo do podwójnego limitu przy pierwszym zleceniu.
- Kolejne zlecenia mogą być wystawione maksymalnie na 12 miesięcy.
- Realizacja zleceń – w cyklach miesięcznych, jednorazowo można zrealizować maksymalnie do 6 miesięcy.
- Na każdą stomię/przetokę przysługuje oddzielny limit.
- Na każdy miesiąc osobie uprawnionej przysługują dwa limity: na sprzęt podstawowy i akcesoria.
- Zlecenia można realizować od pierwszego dnia danego miesiąca.
- Zlecenie wystawione na kilka miesięcy można realizować w cyklach miesięcznych. Każdy miesiąc zaopatrzenia można odebrać u wybranego świadczeniodawcy (sklepu medycznego mającego umowę z NFZ). Nie można dzielić jednego miesięcznego limitu na kilku świadczeniodawców – zawsze realizuje się go w całości w jednym miejscu.
- Każdego miesiąca osoba uprawniona ma dwa odrębne zlecenia:
- jedno na sprzęt podstawowy (worki, płytki, zestawy do irygacji, worki do moczu),
- drugie na akcesoria stomijne (pasty, pudry, preparaty ochronne itp.).
Oba zlecenia można realizować u różnych świadczeniodawców, pod warunkiem że dany miesięczny limit zrealizowany jest w całości w jednym miejscu.
- Jeśli osoba uprawniona nie zrealizuje zlecenia za dany miesiąc limit przepada.
Nie ma możliwości odbioru sprzętu wstecznie za poprzednie miesiące. - Zlecenia wystawiane są elektronicznie (system EZWM).
Kto wystawia zlecenie?
Zlecenie na sprzęt stomijny wystawia: lekarz specjalista chirurg (Specjalistą Chirurgii Ogólnej, Dziecięcej, Onkologicznej, Chirurgii Klatki Piersiowej), pediatra, internista (specjalista chorób wewnętrznych), onkolog (onkolog kliniczny lub chemioterapeuta), ginekolog (Specjalista Położnictwa i Ginekologii oraz Ginekologii Onkologicznej), gastroenterolog, geriatra, lekarz opieki paliatywnej (Lekarz spełniający wymagania do udzielania świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki paliatywnej i hospicyjnej, realizowanych w warunkach domowych), pielęgniarka lub położna (o której mowa w art.15a ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej), a przypadku urostomii również urolog (Specjalista Urologii i Urologii Dziecięcej).
W każdym przypadku może je wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ).
Realizacja zlecenia
Sprzęt stomijny można odebrać w dowolnym sklepie medycznym posiadającym umowę refundacyjną z NFZ. Potrzebny jest numer zlecenia i PESEL osoby uprawnionej.
Zamówienie można zrealizować osobiście, telefonicznie lub online.
Sprzęt może zostać dostarczony kurierem na wskazany adres bez dodatkowych kosztów.
W skrócie:
Limity miesięczne
- Ileostomia / Kolostomia – 450 zł
- Urostomia – 530 zł
- Akcesoria stomijne – 120 zł
Odpłatność osoby uprawnionej
- Sprzęt podstawowy (worki, płytki, zestawy do irygacji, worki do moczu) – bez dopłat
- Akcesoria stomijne:
- Dorośli – 20% wartości realizowanego zlecenia
- Dzieci do 18 lat – 10% wartości realizowanego zlecenia
Przykład: przy odbiorze akcesoriów za 100 zł – dorosły płaci 20 zł, dziecko 10 zł
Akcesoria stomijne (limit 120 zł/mies.)
- pasty, pudry
- paski, półpierścienie, pierścienie uszczelniające lub gojące
- środki do usuwania sprzętu stomijnego
- preparaty ochronne do skóry wokół stomii
- środki zagęszczające treść jelitową
Zasady realizacji zleceń
- Okres ważności zlecenia – maksymalnie 12 miesięcy
- Realizacja – w cyklach miesięcznych
- Jednorazowo – możliwość realizacji na okres do 6 miesięcy
- Nowo wyłoniona stomia – pierwsze zlecenie na 1 miesiąc z podwójnym limitem
- Ponownie wyłoniona stomia po zespoleniu – również prawo do podwójnego limitu w pierwszym zleceniu
- Na każdą stomię/przetokę przysługuje oddzielny limit
- W każdym miesiącu pacjent ma dwa odrębne limity: sprzęt podstawowy oraz akcesoria
Dodatkowe zasady
- Zlecenie można zrealizować od pierwszego dnia danego miesiąca
- Możliwość realizacji zlecenia u różnych świadczeniodawców w trakcie okresu ważności
- Wszystkie zlecenia są wystawiane elektronicznie
Stan prawny na 1 stycznia 2026